ท่ามกลางสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปเต็มไปด้วยความไม่แน่นอนทั้งด้านเศรษฐกิจ โรคอุบัติใหม่ และภัยธรรมชาติ การดูแลสุขภาพด้วยตนเองกำลังกลายเป็นทักษะจำเป็นของคนยุคใหม่ โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่การเข้าถึงบริการทางการแพทย์หรือยาสมัยใหม่อาจไม่สะดวกเหมือนเดิม สมุนไพรไทย จึงกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง ไม่ใช่เพียงในฐานะทางเลือกแต่เป็นภูมิปัญญาที่ช่วยให้คนไทยพึ่งพาตนเองได้ ในการดูแลอาการเจ็บป่วยเบื้องต้นที่พบได้ในชีวิตประจำวัน
30 มีนาคม 2569 - ดร.ภญ.สุภาภรณ์ ปิติพร ประธานกรรมการบริหาร มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรฯ ระบุว่า ในอดีตประเทศไทยเคยเผชิญวิกฤตหลายรูปแบบ และทุกครั้งสะท้อนให้เห็นว่าการเตรียมพร้อม เป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะด้านสุขภาพ เมื่อเกิดสถานการณ์ที่การเข้าถึงยาทำได้จำกัด สมุนไพรใกล้ตัวสามารถช่วยดูแลสุขภาพเบื้องต้นได้ หากใช้อย่างถูกต้อง
สำหรับอาการเจ็บป่วยเล็ก ๆ ที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน ดร.ภญ.สุภาภรณ์ แนะนำว่า ประชาชนสามารถใช้สมุนไพรพื้นบ้านดูแลตนเองได้ โดยเริ่มจากสิ่งใกล้ตัวและวิธีที่ไม่ซับซ้อน เช่น กลุ่มอาการไข้ หวัด เจ็บคอ “ฟ้าทะลายโจร” เป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์ลดการอักเสบและบรรเทาอาการไข้หวัด นอกจากหวัดแล้ว ยังสามารถใช้บรรเทาอาการท้องเสียไม่ติดเชื้อได้ด้วย วิธีใช้ใบสดหรือแห้ง ครั้งละ 2-3 ใบ เคี้ยวกินหรือมาต้มดื่ม หรือใช้ในรูปแบบแคปซูลตามขนาดที่แนะนำ แต่ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร กลุ่มอาการท้องอืดท้องเฟ้อ ใช้ “ขมิ้นชัน” ช่วยขับลมและกระตุ้นการย่อยอาหาร สามารถใช้ผงขมิ้นชงน้ำอุ่น หรือปรุงในอาหารประจำวัน รูปแบบแคปซูล ครั้งละ 2 แคปซูลหลังอาหาร หรือเมื่อมีอาการ
กลุ่มอาการไอ-เสมหะ “มะขามป้อม” เป็นสมุนไพรที่โดดเด่นในการดูแลระบบทางเดินหายใจ ช่วยแก้ไอ ขับเสมหะ ช่วยให้ชุ่มคอ และยังมีความปลอดภัยสูงกินได้ทุกวัย โรคผิวหนังอาการผื่นคัน แมลงกัดต่อย “พญายอ” หรือ เสลดพังพอนตัวเมีย เป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์ต้านอักเสบได้ดี ใช้แก้พิษแมลงกัดต่อย ตุ่มคัน และ “รางจืด” สามารถช่วยบรรเทาอาการผิดผื่นผิวหนัง บรรเทาอาการแพ้ได้ วิธีใช้พื้นบ้าน นำใบมาขยี้ทาบริเวณที่เป็น หรือ ต้มเอาน้ำฉีดพ่นบริเวณที่มีอาการ กลุ่มอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ต้นกระดูกไก่ดำ เป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์ต้านอักเสบที่เด่น และยังสามารถทำเองได้ง่าย พื้นบ้านนำต้นมาตำคั้นน้ำหรือพอกบริเวณที่มีอาการปวด บวม อักเสบ ช่วยลดปวดลดอักเสบได้ หรือจะนำไปหมักกับแอลกอฮอล์เพื่อใช้รูปแบบสเปรย์ก็ได้เช่นกัน
ทั้งนี้ ดร.ภญ.สุภาภรณ์ ย้ำว่า แม้ต้นทุนวัตถุดิบจะเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะค่าการขนส่ง บรรจุภัณฑ์ แต่ทางมูลนิธิฯอภัยภูเบศรยังคงเดินหน้าพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีคุณภาพและมาตรฐานสูงเช่นเดิม วัตถุดิบสมุนไพรเกษตรอินทรีย์ 100% ภายในประเทศ และยืนยันที่จะยังคงตรึงราคาสินค้าเพื่อให้ประชาชน ผู้บริโภคสามารถเข้าถึงผลิตภัณฑ์สมุนไพรในราคาเดิม โดยตั้งเผ้าจะตรึงราคาไว้ถึงภายในปี 2569 นี้ เพื่อเป็นการช่วยเหลือด้านค่าครองชีพและการดูแลสุขภาพตนเองของประชาชนได้
สำหรับผู้ที่ไม่สะดวกในการเตรียมสมุนไพรใช้เอง ปัจจุบันมีการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรสำเร็จรูปที่ได้มาตรฐาน ช่วยให้ใช้งานได้สะดวกและปลอดภัยมากขึ้น อภัยภูเบศรได้จัดทำ “ชุดสมุนไพรติดบ้าน” ที่รวบรวมสมุนไพรจำเป็นสำหรับดูแลอาการพื้นฐานไว้ในชุดเดียว เพื่อเป็นอีกทางเลือกสำหรับประชาชนที่ต้องการความพร้อมในการดูแลสุขภาพ ผู้สนใจสามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ผ่านช่องทางออนไลน์ของอภัยภูเบศร หรือศูนย์ให้คำปรึกษาด้านสมุนไพร 02-0287710
ข่าวเด่น