ธนาคารกรุงเทพ โดยโครงการเกษตรก้าวหน้า และมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เปิดเวทีสัมมนา "Smart Rice, Smart Future : ข้าวไทยแข่งขันได้ในโลกยุคใหม่" ระดมผู้เชี่ยวชาญจากภาคเกษตร ธุรกิจ และนักวิชาการ ร่วมให้มุมมอง และชี้ทิศทางการยกระดับข้าวไทยสู่อนาคต ด้วยนวัตกรรม เทคโนโลยีการผลิต และมาตรฐานข้าวยั่งยืน เพื่อเสริมศักยภาพข้าวไทยให้สามารถแข่งขันในตลาดโลกได้อย่างแข็งแกร่งและยั่งยืน
นายปริญญา มณีประเสริฐ ผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่ ผู้อำนวยการลูกค้าธุรกิจรายปลีกต่างจังหวัด ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ธนาคารกรุงเทพ โดย โครงการเกษตรก้าวหน้า และมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ร่วมเปิดเวทีสัมมนา “Smart Rice, Smart Future : ข้าวไทยแข่งขันได้ในโลกยุคใหม่” เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ แนวคิด และประสบการณ์จากผู้เชี่ยวชาญทั้งภาควิชาการ ภาคธุรกิจ และภาคการเกษตรของประเทศ รวมทั้งแนะนำแนวทางในการสร้างศักยภาพทางการแข่งขันในตลาดโลก ซึ่งปัจจุบันไม่ใช่เพียงเรื่องของปริมาณ หรือคุณภาพ แต่ยังรวมถึงกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การตรวจสอบย้อนกลับ และมาตรฐานการผลิตข้าวยั่งยืน เช่น Sustainable Rice Platform (SRP) ที่เป็นหนึ่งในกลไกสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ซื้อ ผู้ส่งออก และผู้บริโภคในอนาคต
“งานสัมมนา “Smart Rice, Smart Future : ข้าวไทยแข่งขันได้ในโลกยุคใหม่” จัดขึ้น ณ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีครั้งนี้ เป็นอีกหนึ่งความตั้งใจของธนาคารที่ต้องการผลักดันอนาคตอุตสาหกรรมข้าวไทย พืชเศรษฐกิจสำคัญของประเทศ โดยเฉพาะจังหวัดอุบลราชธานี หนึ่งในแหล่งผลิตข้าวสำคัญของไทย ด้วยพื้นที่ทำนากว่า 4.12 ล้านไร่ และเกษตรกรผู้ปลูกข้าวกว่า 300,000 ครัวเรือน ซึ่งการพัฒนาศักยภาพของกาคเกษตรในพื้นที่นี้ไม่เพียงส่งผลต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น แต่ยังสะท้อนถึงทิศทางและอนาคตของอุตสาหกรรมข้าวไทยทั้งประเทศอีกด้วย” นายปริญญา กล่าว
ในงานได้รับเกียรติจาก ดร.วัลลภ มานะธัญญา ประธานกรรมการบริหาร บริษัท บางซื่อโรงสีไฟเจียเม้ง จำกัด บรรยายพิเศษเรื่อง “ตลาดข้าว กำลังเปลี่ยน...เกษตรกรไทยต้องปรับตัวอย่างไร” กล่าวโดยสรุปว่า จากตัวเลขปริมาณการส่งออกข้าวของไทยนับตั้งแต่ปี 2560 ถึงปัจจุบัน มีปริมาณลดลงต่อเนื่อง สวนทางกับประเทศเพื่อนบ้านอย่าง เวียดนาม และอินเดีย ที่มีปริมาณเพิ่มขึ้นทุกปี จากปัจจัยหลักคือราคาที่ต่ำกว่าราคาข้าวของไทย จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ไทยต้องเร่งปรับตัว ทั้งการลดต้นทุนการผลิต การเพิ่มผลผลิตต่อไร่ให้สูงขึ้น ด้วยการพัฒนากรรมวิธีการเพาะปลูก การพัฒนาพันธุ์ข้าวรวมไปถึงการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ข้าว เช่น การผลิตข้าวสุขภาพ ข้าวลดโลกร้อน ด้วยการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตลอดห่วงโซ่อุปทาน ขณะเดียวกันต้องเร่งให้ความรู้กับเกษตรกร ทั้งองค์ความรู้ และนวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างความมั่นคงในอาชีพเกษตรกรได้อย่างต่อเนื่อง
ขณะที่วงเสวนาเรื่อง “ยกระดับการผลิตข้าวไทยด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม” นายสมศักดิ์ มาอุทธรณ์ ที่ปรึกษาสำนักงานกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และประธานกรรมการ บริษัท เกษตรอินโน จำกัด กล่าวว่า ปัญหาหลักของเกษตรกรไทย คือ ต้นทุนสูง ผลผลิตต่อไร่ต่ำและไม่สม่ำเสมอ ทำให้รายได้ไม่แน่นอน โดยสยามคูโบต้าแก้ปัญหาด้วยการใช้หลักบริหารจัดการแบบควบคุมกระบวนการผลิต เริ่มตั้งแต่ทำความเข้าใจพันธุ์ข้าวแต่ละชนิด การทำนาดำกับนาหยอด ซึ่งช่วยควบคุมการผลิตได้ดีกว่าการทำนาหว่าน การตรวจวิเคราะห์ดินเพื่อใช้ปุ๋ยอย่างเหมาะสม ทั้งนี้สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงเทคโนโลยี แต่ยังรวมถึงข้อมูลต่าง ๆ ที่จะมาช่วยในการทำการเกษตร รวมทั้งการปรับตัวให้ทันต่อความก้าวหน้าและการแข่งขันที่จะเกิดขึ้น
ด้าน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุภาวดี ชัยวิวัฒน์ตระกูล คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี กล่าวว่า พื้นที่ภาคอีสาน มีข้อจำกัดคือเป็นพื้นที่ดินทราย เก็บกักน้ำไม่ดี ธาตุอาหารน้อย สภาพอากาศแปรปรวน ต้นทุนการผลิตสูง และการขาดแคลนแรงงาน แนวทางที่เหมาะสมคือการทำเกษตรแม่นยำ (Precision Agriculture) คือ ทำการผลิตแบบ “ถูกที่ ถูกเวลา ถูกปริมาณ ถูกวิธี” โดยต้องปรับระดับพื้นที่นาให้มีความสม่ำเสมอกัน มีการตรวจวิเคราะห์ดิน การใช้โดรนช่วยสำรวจและพ่นสาร การใช้แอปพยากรณ์อากาศประกอบการตัดสินใจ และการรวมกลุ่มเกษตรกรเพื่อแชร์เทคโนโลยีเพื่อช่วยลดต้นทุน ขณะที่นายฉลวย กุมพันธ์ ประธานกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวบ้านหนองหิน และประธานกลุ่มผู้ผลิต ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวอุบลราชธานี แนะนำให้เกษตรกรรวมกลุ่มกัน เพื่อรับการสนับสนุนจากภาครัฐ หน่วยงาน หรือองค์กร ในการสนับสนุนองค์ความรู้และเทคโนโลยี เพื่อให้กระบวนการผลิตเป็นไปอย่างมีคุณภาพและมาตรฐาน รวมทั้งการเข้ามาช่วยแก้ปัญหาทั้งเรื่องเมล็ดพันธุ์ข้าว ดิน น้ำ และต้นทุนการผลิต
วงเสวนา “โอกาสใหม่ในตลาดโลก: พัฒนาข้าวสู่ความยั่งยืน” รองศาตราจารย์ ดร. สุรีพร เกตุงาม อาจารย์จากคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ซึ่งมีความเชี่ยวชาญด้านปรับปรุงพันธุ์ข้าว กล่าวว่า พันธุ์ข้าวเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดผลผลิต คุณภาพ และความสามารถในการรับมือกับความเสี่ยง การพัฒนาพันธุ์ข้าวไทยอย่างยั่งยืนควรตอบโจทย์ทั้งเกษตรกร ผู้บริโภค และตลาดโลก โดยมุ่งพัฒนาพันธุ์ให้ตรงกับความต้องการของตลาด มีคุณภาพและคุณค่าทางโภชนาการสูง ทนทานต่อภัยแล้ง น้ำท่วมฉับพลัน และโรคแมลง ควบคู่กับการส่งเสริมการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดต้นทุนและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พร้อมเชื่อมโยงการพัฒนาพันธุ์สู่การเพิ่มมูลค่าและตลาดเป้าหมาย เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทย และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้เกษตรกรในระยะยาว ด้านนายมนตรี พรหมลักษณ์ ผู้จัดการภาคสนามโครงการระบบการผลิตข้าวยั่งยืนแบบองค์รวม กล่าวว่า จุดแข็งของไทย คือ การเป็นแหล่งผลิตข้าวหอมมะลิคุณภาพสูง ดังนั้น แนวทางเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันจึงต้องมุ่งสู่ “ข้าวยั่งยืน” (SRP) และข้าวมูลค่าสูง เช่น ข้าวคาร์บอนต่ำ ข้าวอินทรีย์ และข้าวเพื่อสุขภาพ โดยใช้มาตรฐานการผลิตที่มีการวางแผน บันทึกข้อมูล และตรวจสอบย้อนกลับได้ ขณะเดียวกันต้องมีตลาดรองรับและยุทธศาสตร์ที่ชัดเจน เพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันของข้าวไทยในตลาดโลกให้ยั่งยืน
ข่าวเด่น